गुण मिलन म्हणजे काय: आठ कूट आणि 36 गुण

गुण मिलन, ज्याला अष्टकूट मिलनही म्हणतात, दोन जन्मकुंडल्यांची आठ घटकांवर तुलना करते. या घटकांना कूट म्हणतात. प्रत्येक कूटाला 1 ते 8 गुण असतात, आणि कमाल बेरीज 36. हे आठही कूट प्रत्येक व्यक्तीच्या फक्त दोन गोष्टींवरून काढले जातात: जन्माच्या वेळी चंद्र ज्या राशीत होता ती रास, आणि चंद्राचे नक्षत्र. एकूण गुण म्हणजे ते दोन चंद्र एकमेकांशी कसे संबंधित आहेत, याचा पारंपरिक सारांश. विवाहाच्या निर्णयात तो एक आधार आहे, विवाह कसा जाईल याचे भाकीत नव्हे.

खाली प्रत्येक कूट दोनदा समजावला आहे: परंपरेनुसार तो काय तुलना करतो, आणि दिव्य ज्योतचे कुंडली जुळवणी पान त्याला नेमके कसे गुण देते, आमचे तक्ते सर्वात विस्तृत शास्त्रीय आवृत्त्यांपेक्षा कुठे सोपे आहेत त्यासह.

आठ कूट एका नजरेत

कूट	कमाल गुण	कशावरून	परंपरेनुसार काय जुळवते
वर्ण	1	चंद्र राशी	स्वभाव आणि कार्य
वश्य	2	चंद्र राशी	परस्पर आकर्षण
तारा	3	नक्षत्रे	जन्मनक्षत्रांचा मेळ
योनी	4	नक्षत्रे	शारीरिक सुसंगतता
ग्रहमैत्री	5	चंद्र राशींचे स्वामी	मानसिक सुसंगतता
गण	6	नक्षत्रे	प्रकृती आणि वर्तन
भकूट	7	चंद्र राशी	चंद्रराशींचा संबंध
नाडी	8	नक्षत्रे	आरोग्य आणि संतती
एकूण	36

गुणांचे वजन 1 पासून 8 पर्यंत वाढत जाते, त्यामुळे शेवटच्या तीन कूटांकडे (गण, भकूट आणि नाडी) मिळून 36 पैकी 21 गुण असतात. एखाद्या जोडीचे बहुतेक गुण फक्त या तीन कूटांमुळेच कमी होऊ शकतात.

दोघांच्याही कुंडलीतील इतर काहीही यात भाग घेत नाही. लग्न, भाव आणि इतर ग्रह अजिबात पाहिले जात नाहीत. एकूण गुण एखाद्या जोडप्याबद्दल काहीतरी मोठे सांगत आहेत असे वाटेल, तेव्हा हे लक्षात ठेवा.

एकेक कूट

वर्ण (1 गुण)

प्रत्येक चंद्र रास चार पारंपरिक वर्गांपैकी एका वर्गात येते, आणि हे वर्ग तत्त्वानुसार ठरतात: जलतत्त्वाच्या राशी सर्वात वर, मग अग्नितत्त्व, मग पृथ्वीतत्त्व, आणि मग वायुतत्त्व. हे राशींचे वर्गीकरण आहे, कोणाच्याही कुटुंबाचे किंवा समाजाचे नव्हे. वराच्या चंद्र राशीचा वर्ग वधूच्या वर्गाइतका किंवा त्याहून वरचा असेल, तर दिव्य ज्योत हा गुण देते, नाहीतर 0. हा नियम कोण वर आणि कोण वधू हे पाहतो, त्यामुळे दोघांची अदलाबदल केल्यास निकाल बदलू शकतो.

वश्य (2 गुण)

राशींचे गट, परंपरेने त्यांचा ज्या प्रकारच्या जीवांशी संबंध जोडला जातो त्यानुसार पाडलेले आहेत: चतुष्पद (चार पायांचे प्राणी), मानव, जलचर आणि कीटक. दोन्ही चंद्र राशी एकाच गटात असतील तर दिव्य ज्योत 2 गुण देते, मानव गट चतुष्पद किंवा जलचर गटाशी जुळला तर 1, आणि नाहीतर 0. हे संपूर्ण-राशीवर आधारित सोपे केलेले रूप आहे. सर्वात विस्तृत शास्त्रीय आवृत्तीत धनु आणि मकर राशींची अंशानुसार विभागणी केली जाते, आणि आमचे तक्ते ती करत नाहीत.

तारा (3 गुण)

तारा कूटात एका जोडीदाराच्या चंद्र नक्षत्रापासून दुसऱ्याच्या नक्षत्रापर्यंत मोजणी केली जाते, आणि ती नऊ तारांच्या चक्रात आणली जाते. त्यांतील काही तारा शुभ मानल्या जातात, काही नाहीत. ही मोजणी दोन्ही दिशांनी केली जाते. शुभ तारेवर येणाऱ्या प्रत्येक दिशेला 1.5 गुण मिळतात. मोजणी जन्मनक्षत्राच्याच तारेवर (जन्म तारा) आली, तर त्याच्या निम्मे गुण मिळतात. अर्धे गुण इथूनच येतात.

योनी (4 गुण)

27 नक्षत्रांपैकी प्रत्येकाचा 14 प्राण्यांपैकी एका प्राण्याशी संबंध जोडलेला आहे. परंपरा एकाच प्राण्याची जोडी सर्वात चांगली मानते, आणि सात ठरावीक जोड्या (उदा. मांजर आणि उंदीर, किंवा गाय आणि वाघ) वैरी मानते. दिव्य ज्योत एकाच प्राण्याला 4 गुण, वैरी जोडीला 0, आणि इतर प्रत्येक जोडीला 2 गुण देते. शास्त्रीय तक्ते मधल्या जोड्यांसाठी आणखी बारीक श्रेणी वापरतात. आमच्या तक्त्यात त्यांच्यासाठी एकच मधले मूल्य आहे.

ग्रहमैत्री (5 गुण)

हा कूट दोन्ही चंद्र राशींच्या स्वामी ग्रहांकडे पाहतो, आणि परंपरा त्यांना मित्र मानते का, ते तपासतो. दोन्ही राशींचा स्वामी एकच असेल तर दिव्य ज्योत 5 गुण देते, दोन्ही स्वामी परस्परांचे मित्र असतील तर 4, एक स्वामी दुसऱ्याला शत्रू मानत असेल तर 1, आणि इतर बाबतीत 3. सर्वात विस्तृत शास्त्रीय योजनेत आणखी काही श्रेणी असतात.

गण (6 गुण)

प्रत्येक नक्षत्राला तीनपैकी एक गण दिलेला आहे: देव (दैवी), मनुष्य (मानवी) किंवा राक्षस (उग्र). एकच गण असेल तर 6 गुण. देव आणि मनुष्य यांच्या जोडीला 5 किंवा 6 गुण, कोणत्या जोडीदाराचा कोणता गण आहे त्यानुसार. देव किंवा मनुष्य गणाची राक्षस गणाशी जोडी असेल तर 0. याच 0 ला निकालात गण दोष म्हटले जाते.

भकूट (7 गुण)

भकूट दोन्ही चंद्र राशी एकमेकांपासून किती अंतरावर आहेत ते पाहतो. इथे एकतर पूर्ण गुण किंवा काहीच नाही: 7 गुण, किंवा दोन्ही राशी एकमेकींशी 2–12, 5–9 किंवा 6–8 या संबंधात असतील तर 0. या तीन संबंधांनाच भकूट दोष म्हणतात, आणि त्यांतील 6–8 संबंधाला कधीकधी षडाष्टक म्हणतात. एकच रास, 3–11, 4–10 आणि 1–7 या सगळ्यांना पूर्ण 7 गुण मिळतात.

नाडी (8 गुण)

27 नक्षत्रे तीन नाड्यांमध्ये विभागलेली आहेत: आद्य, मध्य आणि अंत्य, प्रत्येकी नऊ नक्षत्रे. नाड्या वेगळ्या असतील तर 8 गुण. नाडी एकच असेल तर 0, आणि हाच नाडी दोष. कोणत्याही कूटापेक्षा नाडीचे वजन सर्वात जास्त असल्याने, एकटी नाडीच एकूण गुणांत 8 गुणांचा फरक पाडू शकते.

नाडी आणि भकूट दोष: गुणसंख्या काय करते आणि काय करत नाही

शास्त्रीय ग्रंथांत आणि प्रादेशिक प्रथांमध्ये असे काही अपवाद सांगितले आहेत, ज्यांत नाडी किंवा भकूट दोष रद्द झाला असे मानले जाते. या अपवादांच्या याद्या ग्रंथांनुसार आणि घराण्यांनुसार वेगवेगळ्या आहेत. दिव्य ज्योतची गुणसंख्या त्यांपैकी एकही लागू करत नाही. नाडीचे 0 गुण 0 म्हणूनच दाखवले जातात आणि भकूटाचे 0 गुणही 0 म्हणूनच, आणि निकाल त्यांची नोंद लक्ष देण्याजोग्या मुद्द्यांमध्ये करतो. एखाद्या विशिष्ट बाबतीत एखादा अपवाद लागू होतो का, हा ज्योतिषांनी ठरवायचा प्रश्न आहे; गुणसंख्येने तो आधीच ठरवलेला नसतो.

अर्धे गुण, एकूण गुण आणि टक्केवारी

दिव्य ज्योत एकूण गुण आठही कूटांची नेमकी बेरीज म्हणून दाखवते. अर्धे गुण तसेच ठेवले जातात, कधीही पूर्णांकित केले जात नाहीत, त्यामुळे 20.5 सारखी बेरीज अगदी सामान्य आहे. शेजारी दिसणारी टक्केवारी म्हणजे एकूण गुणांना 36 ने भागून, जवळच्या पूर्ण संख्येपर्यंत पूर्णांकित केलेला आकडा.

त्या टक्केवारीवरून निकालात एक लेबलही दिसते: 75% किंवा जास्त असल्यास उत्तम जुळवणी, 55% पासून चांगली जुळवणी, 40% पासून सरासरी जुळवणी, आणि त्याखाली कमी जुळवणी. हे टप्पे म्हणजे टक्केवारीचा सारांश सांगण्याची साइटची स्वतःची पद्धत आहे, शास्त्रीय वर्गवारी नव्हे.

अनेक कुटुंबे पुढे जाण्यासाठी 36 पैकी 18 गुण किमान मानतात. हा एक पारंपरिक संकेत आहे, मोजून ठरवलेली मर्यादा नव्हे. दिव्य ज्योतच्या टप्प्यांनुसार 18 गुण (50%) "सरासरी जुळवणी" मध्ये येतात.

एक सोडवलेले उदाहरण: प्रत्येक कूट का दाखवला जातो

एक काल्पनिक वर घ्या, ज्याचा चंद्र मिथुन राशीत, मृगशीर्ष नक्षत्रात आहे, आणि एक वधू, जिचा चंद्र तूळ राशीत, स्वाती नक्षत्रात आहे. दिव्य ज्योत त्यांना 36 पैकी 26 गुण (72%) देते, आणि निकाल "चांगली जुळवणी" असा येतो:

वर्ण	वश्य	तारा	योनी	ग्रहमैत्री	गण	भकूट	नाडी
1 / 1	2 / 2	3 / 3	2 / 4	4 / 5	6 / 6	0 / 7	8 / 8

एकूण गुण समाधानकारक दिसतात, तरी दोन्ही चंद्र राशी एकमेकींशी 5–9 संबंधात आहेत, म्हणजे भकूट दोष आहे. आता असे जोडपे घ्या, ज्या दोघांचेही चंद्र तूळ राशीत आणि स्वाती नक्षत्रात आहेत. त्यांना 26.5 गुण (74%) मिळतात, निकाल पुन्हा "चांगली जुळवणी", भकूटाचे पूर्ण गुण, पण नाडी दोष, कारण एकाच नक्षत्रातील दोन व्यक्तींची नाडी नेहमी एकच असते. परंपरा हे दोन दोष बऱ्याच वेगळ्या प्रकारे पाहते. एकच आकडा हा फरक सपाट करून टाकतो, आणि म्हणूनच कुंडली जुळवणीचा निकाल एकूण गुणांसोबत प्रत्येक कूट स्वतंत्रपणे दाखवतो.

इतर कॅल्क्युलेटर वेगळी बेरीज का देऊ शकतात

त्याच जोडप्याचे गुण दुसरीकडे तपासले आणि वेगळा आकडा आला, तर आश्चर्य वाटून घेऊ नका. तक्ते परंपरांनुसार आणि सॉफ्टवेअरनुसार वेगळे असतात. काही कॅल्क्युलेटर दोषांचे अपवाद लागू करतात, काही करत नाहीत. आणि वर सांगितल्याप्रमाणे, दिव्य ज्योत वश्य, योनी आणि ग्रहमैत्रीसाठी सोप्या श्रेणी वापरते. आमचे तक्ते शास्त्रीय अष्टकूट रचनेनुसार आहेत आणि त्यांची रचना तपासलेली आहे, पण ते त्या रचनेची सोपी केलेली मांडणी आहेत; प्रत्येक श्रेणी आणि प्रत्येक अपवादासह असलेली संपूर्ण पारंपरिक पद्धत नव्हे. प्रत्येक तक्ता अजूनही ज्योतिषांच्या पुनरावलोकनाच्या अधीन आहे.

फरक पद्धतीऐवजी दिलेल्या माहितीतूनही येऊ शकतो. जन्मवेळेच्या आसपास दोघांपैकी कोणाच्याही चंद्राने रास किंवा नक्षत्र बदलले असेल, तर भरलेल्या वेळेतील काही मिनिटांचा फरक, किंवा वेगळा अयनांश, चंद्राला सीमेच्या पलीकडच्या बाजूला नेऊ शकतो.

मंगळ दोष तुलना गुणसंख्येच्या बाजूला असते

मंगळ (मांगलिक) दोष हा आठ कूटांपैकी एक नाही, आणि तो 36 गुणांत काहीही भर घालत नाही. दिव्य ज्योतची कुंडली जुळवणी तो वेगळा दाखवते. प्रत्येक व्यक्तीचा निर्णय मंगळ दोष तपासणी प्रमाणेच काढला जातो: मंगळ लग्नापासून आणि चंद्रापासून तपासला जातो, आणि शास्त्रीय परिहार लागू केले जातात. जोडप्याची शेजारी-शेजारी केलेली तुलना मात्र फक्त मंगळाचे स्थान पाहते. लग्न नेमक्या जन्मवेळेवर अवलंबून असल्याने, विशेषतः या भागासाठी दोघांच्याही जन्मवेळा लागतात.

गुण मिलनासाठी जन्मवेळ लागते का?

आठही कूट फक्त चंद्राची रास आणि नक्षत्र पाहतात, आणि ते लग्नापेक्षा कितीतरी हळू बदलतात. तरीही चंद्र दिवसाला सुमारे 13° सरकतो, आणि एक नक्षत्र फक्त 13°20′ रुंद असते, त्यामुळे एकाच दिवसात त्याचे नक्षत्र बदलणे अनेकदा घडते. जन्मवेळा नसतील, तर जोडप्याच्या एका बेरजेऐवजी अनेक संभाव्य बेरजा येऊ शकतात. जन्मवेळेशिवाय कुंडली जुळवणी यात एक उदाहरण सोडवून दाखवले आहे. प्रत्येकाचा चंद्र कुठे होता, ते राशी कॅल्क्युलेटर आणि नक्षत्र कॅल्क्युलेटर वर तपासता येते, आणि इथे सूर्य नव्हे तर चंद्र हाच संदर्भ का आहे, ते रास, लग्न आणि सूर्य रास यांतील फरक यात समजावले आहे.

गुण मिलन काय करत नाही

ते दोघांच्याही कुंडलीचा उरलेला भाग पाहत नाही: 7 वा भाव, शुक्र, विवाहाच्या वेळी चालू असलेल्या दशा, किंवा संपूर्ण वाचनात येणारे इतर काहीही. दिव्य ज्योत ते सुखाचे किंवा विवाह टिकण्याचे भाकीत म्हणून मांडत नाही, आणि कोणतीही गुणसंख्या परिणाम कोणत्याही एका बाजूने ठरवत नाही. कुंडली जुळवणी पानावर म्हटल्याप्रमाणे, गुण मिलन हा विवाहाच्या निर्णयासाठी एक पारंपरिक आधार आहे, त्यावरचा अंतिम निकाल नाही.