જન્મ સમય વગર કુંડળી મિલાન: મોટે ભાગે તે પૂરતું કેમ નથી

જન્મ સમય વગર કુંડળી મિલાન અમુક હદ સુધી જ થઈ શકે. 36 ગુણનું ગુણ મિલન દરેક વ્યક્તિની ચંદ્ર રાશિ અને ચંદ્રના નક્ષત્ર સિવાય બીજું કશું જોતું નથી, તેથી અમુક તારીખોએ જન્મ તારીખ અને જન્મ સ્થળ પરથી જ સ્કોર નક્કી થઈ જાય છે. પણ ઘણી તારીખોએ દિવસ દરમિયાન ચંદ્ર નવા નક્ષત્રમાં (અને ક્યારેક નવી રાશિમાં) જાય છે, અને ત્યારે સ્કોરની બે, ચાર કે એથી વધુ શક્યતાઓ બને છે. મંગળ દોષ સરખામણી તો જન્મ સમય વગર થઈ જ શકતી નથી, કારણ કે તે લગ્ન (ઉદય રાશિ) પર આધાર રાખે છે.

એટલે જ દિવ્ય જ્યોતનું કુંડળી મિલાન પેજ વર અને વધૂ બંનેનો જન્મ સમય માગે છે. આ લેખમાં જોઈએ કે માત્ર તારીખ પરથી શું નક્કી થાય અને શું નહીં, અને સમય ખૂટતો હોય ત્યાં સુધી વાજબી રીતે શું કહી શકાય.

36 ગુણ શેના પરથી બને છે

અષ્ટકૂટ ગુણ મિલન બે કુંડળીઓને આઠ બાબતો પર સરખાવે છે, જેને કૂટ કહે છે. એમાંથી એક પણ કૂટ લગ્ન, ભાવ કે ચંદ્ર સિવાયના કોઈ ગ્રહનો ઉપયોગ કરતો નથી:

"મિલાન તો ફક્ત તારીખ પરથી થઈ જાય" એવી માન્યતા અહીંથી આવે છે. પણ એ ત્યારે જ સાચું છે જ્યારે બંને વ્યક્તિની જન્મ તારીખે આખો દિવસ ચંદ્ર એક જ રાશિ અને એક જ નક્ષત્રમાં રહ્યો હોય — અને એ દરેક તારીખ માટે અલગથી તપાસવું પડે. દરેક કૂટની સમજૂતી ગુણ મિલન સમજૂતી માં છે.

ચંદ્ર રાશિચક્રમાં દિવસમાં આશરે 13° ચાલે છે (આશરે 12° થી 15°). એક રાશિ 30° ની છે, તેથી ચંદ્ર દરેક રાશિમાં બે દિવસથી થોડો વધુ સમય રહે છે; એક નક્ષત્ર માત્ર 13°20′ નું છે, તેથી દરેક નક્ષત્રમાં આશરે એક દિવસ. એટલે એક કૅલેન્ડર દિવસમાં સામાન્ય રીતે એક વાર નક્ષત્ર બદલાય છે, ક્યારેક બે વાર, અને ક્યારેક રાશિ પણ બદલાય છે. દરેક વ્યક્તિની તારીખ રાશિ કૅલ્ક્યુલેટર અને નક્ષત્ર કૅલ્ક્યુલેટર ના જન્મ સમય વગરના મોડમાં તપાસી શકાય. આ મોડ જન્મ સ્થળનો આખો સ્થાનિક દિવસ તપાસે છે અને દરેક શક્યતા તેના સ્થાનિક સમય સાથે બતાવે છે. એ પરિણામ કેવી રીતે વાંચવું, તે જન્મ સમય વગર નક્ષત્ર માં સમજાવ્યું છે.

ઉદાહરણ: એક જોડી, ચાર સંભવિત સ્કોર

આ એક કાલ્પનિક જોડી છે, જેની ગણતરી દિવ્ય જ્યોતના પોતાના એન્જિનથી ફક્ત જન્મ તારીખ અને જન્મ સ્થળ પરથી કરી છે.

• વર: જન્મ 14 માર્ચ 1995, પુણે. ચંદ્ર આશરે 22:11 સુધી કર્ક (આશ્લેષા) માં છે, પછી સિંહ (મઘા) માં જાય છે. તેમની ચંદ્ર રાશિ અને નક્ષત્ર બંને એ ક્ષણની કઈ બાજુ જન્મ થયો તેના પર આધાર રાખે છે.
• વધૂ: જન્મ 2 નવેમ્બર 1997, નાગપુર. ચંદ્ર આખો દિવસ વૃશ્ચિકમાં રહે છે, તેથી તેમની રાશિ નક્કી છે. નક્ષત્ર નક્કી નથી: આશરે 04:30 સુધી વિશાખા, પછી અનુરાધા.

બંને પક્ષે બે-બે શક્યતા, એટલે ચાર સંભવિત જોડીઓ:

કુલ ગુણ કરતાં અલગ અલગ કૂટમાં તો એથીયે મોટી વધઘટ થાય છે. ફક્ત વધૂના નક્ષત્ર પ્રમાણે નાડી 0 અને 8 વચ્ચે, અને ગણ 6 અને 0 વચ્ચે બદલાય છે; વરનો ચંદ્ર કર્કમાં હોય ત્યાં સુધી ભકૂટ 0 છે અને સિંહમાં જતાં 7. એટલે "નાડી દોષ" કે "ભકૂટ દોષ" દેખાશે કે નહીં, તે એવા જન્મ સમય પર આધાર રાખે છે જે કોઈને ખબર નથી. અને આ ગાળો 18 ગુણની રેખાની બંને બાજુ ફેલાયેલો છે — ઘણાં કુટુંબો લઘુતમ તરીકે આ જ આંકડો માને છે. ફક્ત તારીખો પરથી આ જોડી માટે કહેવાયેલો કોઈ પણ એક આંકડો અનુમાન જ હશે.

આ ફક્ત એક દાખલો છે, આવું કેટલી વાર બને છે તેનો દાવો નથી. કેટલીક જોડીઓની તારીખોથી બધું નક્કી થઈ જાય છે; કેટલીકની તારીખોથી નહીં. જાણવાનો એક જ રસ્તો છે: બંને તારીખો તપાસો.

મંગળ દોષ માટે સમય જોઈએ

મિલાનનો માંગલિક ભાગ 36 ગુણથી અલગ છે. દિવ્ય જ્યોતની તપાસ મંગળ લગ્નથી અને ચંદ્રથી કયા ભાવમાં છે (1લો, 2જો, 4થો, 7મો, 8મો અને 12મો ભાવ) તે જુએ છે, પછી દરેક વ્યક્તિની કુંડળી પર શાસ્ત્રીય પરિહાર નિયમો લાગુ પાડે છે. લગ્ન આશરે દર બે કલાકે બદલાય છે, તેથી સમય વગર આ તપાસનો અડધો ભાગ પાયા વગરનો રહી જાય છે.

કેટલાક જ્યોતિષીઓ સમય ખબર ન હોય ત્યારે ફક્ત ચંદ્ર પરથી માંગલિક તપાસ કરે છે. એ જુદી, અધૂરી પદ્ધતિ છે, અને દિવ્ય જ્યોત તેને નિર્ણય તરીકે આપતું નથી. આખી તપાસમાં શું શું આવે છે, તે મંગળ દોષ ટૂલ માં જુઓ.

"સૂર્યોદયનો સમય ન વાપરી શકાય?"

જન્મ સમયને બદલે સૂર્યોદય, કે સવારે 6 વાગ્યાનો સમય, વાપરવાની પ્રથા સામાન્ય છે. એમાં દિવસની એક ક્ષણ પસંદ કરીને જાણે જન્મ ત્યારે જ થયો હોય એમ ગણતરી થાય છે. જો એ દિવસે પાછળથી ચંદ્રનું નક્ષત્ર બદલાયું હોય, તો સૂર્યોદયનો જવાબ સંભવિત સ્કોરમાંથી એક બતાવે છે અને બાકીના છુપાવી દે છે; અને લગ્ન, એટલે મંગળ ભાગ પણ, ફક્ત સૂર્યોદય સમયનું લગ્ન હોય છે.

ફક્ત પૂરી દેખાતી કુંડળી મેળવવા માટે જન્મ સમય ઘડી કાઢશો નહીં. મિલાન ફૉર્મમાં કે કુંડળીમાં અંદાજે લખેલો સમય એવી ક્ષણ માટે સંપૂર્ણ દેખાતું પરિણામ આપે છે જે કદાચ તમારી હોય જ નહીં. ગુણનો આંકડો નસીબજોગે સાચો આવી પણ જાય, પણ લગ્ન, મંગળ વિભાગ અને ભાવ પરથી વંચાતી દરેક બાબત એ ઘડી કાઢેલા સમયનું વર્ણન કરશે, વ્યક્તિનું નહીં.

સમય વગર વાજબી રીતે શું કહી શકાય

• બંનેની રાશિ અને નક્ષત્ર આખો દિવસ એક જ રહ્યાં હોય: જન્મ સમય ગમે તે હોય, કુલ ગુણ એ જ રહે છે. મંગળ સરખામણી હજી બાકી રહે છે.
• બેમાંથી કોઈનો પણ ચંદ્ર દિવસ દરમિયાન બદલાયો હોય: તમારી પાસે એક સ્કોર નહીં, એક ગાળો છે. ઉપરના કોષ્ટકની જેમ દરેક જોડી લખી રાખો.
• કોઈને આશરે યાદ હોય કે ક્યારે જન્મ થયો ("વહેલી સવારે", "રાતે જમ્યા પછી"): માત્ર-તારીખવાળાં ટૂલ દરેક ફેરફારનો સ્થાનિક સમય બતાવે છે, તેથી આછીપાતળી યાદ પણ ક્યારેક કોઈ શક્યતા સ્વીકારવા કે નકારવા પૂરતી થાય.
• જન્મ વખતે બનાવેલો જન્માક્ષર નક્ષત્ર નોંધતો હોઈ શકે. તેનાથી ચંદ્ર સંબંધિત કૂટ નક્કી થઈ શકે, જોકે તે જુદી પદ્ધતિ કે જુદા અયનાંશથી ગણાયો હોઈ શકે, તેથી તેને પુરાવો નહીં પણ મજબૂત સંકેત ગણો.

સાચા જવાબ સુધી પહોંચવા

માત્ર-તારીખવાળાં પરિણામો ચંદ્ર સંબંધિત કૂટને સાંકડા કરી શકે, પણ નોંધાયેલા જન્મ સમય પરથી બનેલી કુંડળીનું સ્થાન લઈ શકતાં નથી. સાચો જન્મ સમય શોધવો એ સામાન્ય રીતે સૌથી સારું પગલું છે: હૉસ્પિટલના કાગળો, જન્મનું પ્રમાણપત્ર અને જન્મ વખતે લખાયેલા જન્માક્ષર વિશે જન્મ સમય કેવી રીતે જાણવો માં સમજાવ્યું છે. તારીખ પરથી બીજું શું મળે અને શું ન મળે, તે માટે જુઓ જન્મ સમય વગર કુંડળી.

દિવ્ય જ્યોતનો પ્રાયોગિક જન્મ-સમય અંદાજ નામ પ્રમાણે જ પ્રાયોગિક છે. તે જીવનની તારીખવાર ઘટનાઓ પરથી સંભવિત સમય-ગાળા સૂચવે છે, જન્મ સમય નક્કી કરતો નથી, અને તેની પદ્ધતિ ચકાસાયેલી નથી; એટલે કોઈ ગાળા પર વિવાહનો નિર્ણય બાંધવો યોગ્ય નથી. શા માટે, તે જન્મ સમય શોધન (રેક્ટિફિકેશન) સમજૂતી માં સમજાવ્યું છે.

બંનેના જન્મ સમય હાથમાં હોય ત્યારે પણ ગુણનો સરવાળો વિવાહના નિર્ણય માટેનો એક પરંપરાગત આધાર છે, તેના પરનો ચુકાદો નથી.

સંબંધિત પ્રશ્નો

બેમાંથી એકનો જ જન્મ સમય ખબર ન હોય, તો મિલાન થઈ શકે? ત્યારે જ, જ્યારે એ વ્યક્તિની જન્મ તારીખે આખો દિવસ ચંદ્ર રાશિ અને નક્ષત્ર એક જ રહ્યાં હોય. તો 36 ગુણનો સ્કોર નક્કી થઈ જાય, પણ એ વ્યક્તિ માટે મંગળ સરખામણીને હજી તેમનો જન્મ સમય જોઈએ.

જન્મ સમયને બદલે નામ પરથી મિલાન કરી શકાય? કેટલાંક કુટુંબો વ્યક્તિના નામના પહેલા અક્ષર પરથી નક્ષત્ર લે છે. એ નામકરણની પ્રથા છે, જન્મ વખતે ચંદ્ર ક્યાં હતો તે નહીં, તેથી દિવ્ય જ્યોતના સ્કોરમાં નામની કોઈ ભૂમિકા નથી. ફક્ત જન્મ તારીખો પૂરતી છે કે નહીં, તે ઉપર બતાવ્યા મુજબ તારીખો પર આધાર રાખે છે.